Devlet Memurlarının Şikâyet ve Müracaatları Hakkında Yönetmelik. Ayrıntılı sesli özet. Bu özette 14 madde anlatılmaktadır.

Genel bakış.

Bu Yönetmelik, 657 sayılı Kanunun 21. maddesine dayanır ve Devlet memurlarının şikâyet ve müracaat haklarını kullanma usulünü düzenler. Şikâyet; amir veya kurumun memura uyguladığı idari eylem ve işlemlerden kaynaklanır. Müracaat ise memurun kurumuyla ilgili resmî ve şahsi işleri için yaptığı başvurudur.

Sınavda en çok sorulan sayılar: amirlerin şikâyeti karar merciine 3 gün içinde iletmesi, kararın 30 gün içinde verilip tebliğ edilmesi ve karara karşı 10 gün içinde bir defaya mahsus itiraz. Toplu şikâyet yasağını düzenleyen 4. madde 2011'de yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde madde anlatım.

Bu bölümde geçici maddeler dışındaki bütün maddeler sırasıyla anlatılır. Her maddede önce varsa kısa açıklama, ardından maddenin hükmü, son olarak da sınav uyarısı gelir.

Birinci kısım: Genel Hükümler.

Madde 1: Amaç.

Hüküm: Bu Yönetmelik, Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları ile ilgili usul ve esasları belirlemek amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 2: Kapsam.

Hüküm: Bu Yönetmelik hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik birinci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan memurlar hakkında uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli subay, astsubay, sivil memur, sözleşmeli ve yevmiyeli personel; Anayasa ve Uyuşmazlık Mahkemesi Üye ve Yedek Üyeleri ile raportörleri; 2656 sayılı Hakimler Kanununun 2661 sayılı Kanunla değiştirilen 18 ve 19 uncu maddeleri uyarınca bu Kanuna eklenen (1) ve (2) sayılı cetvellerde gösterilen Adli ve İdari Yargı mensupları; Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay Savcı ve Savcı Yardımcıları; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi kurumlarda çalışan öğretim elemanları hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.

İkinci kısım: Şikayet.

Madde 3: Şikayet Hakkı.

Açıklama: Şikâyet hakkı, memura amirleri veya kurumu tarafından uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı tanınmıştır. Konu memurun kendisine yönelik bir uygulamadır.

Hüküm: Devlet Memurları amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikayet hakkına sahiptirler.

Madde 5: Yapılma Şekli.

Açıklama: Şikâyet söz veya yazı ile yapılabilir; en yakın amirden başlanır, silsile izlenir ve şikâyet edilen amir atlanır. Dilekçedeki eksiklikler ve suç teşkil etmeyen usulsüzlükler şikâyeti kabul eden amirce giderilir.

Hüküm: Şikayetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlanarak silsile yolu ile ve şikayet edilen amirler atlanarak yapılır.

Yazılı şikayetler maksadı en iyi ifade edecek şekilde ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yazılan bir dilekçe ile yapılır. Dilekçede tespit edilen eksiklikler ile suç teşkil etmeyen usulsüzlüklerin giderilmesi şikayeti kabul eden amirlerce sağlanır. (Örnek: 1).

Sözlü şikayetlerde de bu esaslara uyulur.

Sözlü olarak yapılan şikayetler, şikayeti yapanın istemi halinde yapıldıkları anda şikayetçi ile şikayeti kabul eden amir tarafından birlikte imzalanan bir tutanakla tespit olunur ve iki tarafa verilir.

Amir de şikayetin tutanağa geçirilmesini isteyebilir. Şikayetçi tutanak düzenlenmesinden kaçınırsa şikayet yapılmamış sayılır.

Sınav uyarısı: Şikâyet yalnızca yazılı olmak zorunda değildir; sözlü şikâyet de mümkündür.

Madde 6: Karar Mercii.

Açıklama: Karar yetkisi şikâyet edilenin ilk disiplin amirine aittir. Şikâyeti alan ama yetkisi olmayan amir, kendi görüşünü ekleyerek 3 gün içinde yetkili amire iletir ve şikâyet edene bilgi verir.

Hüküm: Şikayet hakkında karar verme yetkisi şikayet edilenin ilk disiplin amirine aittir.

Şikayeti kabul eden ancak karar verme yetkisi bulunmayan amirler bunları silsile yolu ile ve kendi görüşlerini de ilave etmek suretiyle birinci fıkrada belirtilen amirlere 3 gün içinde intikal ettirirler. Şikayet edene de durum hakkında bilgi verirler.

Madde 7: Yapılacak İşlemler.

Hüküm: Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılan şikayetler karar vermeye yetkili amirlerce incelenir ve karara bağlanır. Kararlar şikayet sahiplerine ve lüzum görülürse şikayet edilene yazı ile bildirilir.

Madde 8: Süre.

Açıklama: Şikâyetin incelenmesi, karara bağlanması ve tebliği, dilekçenin karar merciine intikal ettiği tarihi izleyen 30 gün içinde tamamlanır. Adli veya idari soruşturma gerektiren şikâyetlerde ilgili mevzuat uygulanır.

Hüküm: Şikayetlerin incelenmesi ve bir karara bağlanarak şikayet sahiplerine tebliğ edilmesi ile ilgili bütün işlemlerin en geç şikayet dilekçesinin karar merciine intikal ettiği tarihi izleyen 30 gün içinde tamamlanması zorunludur.

Adli ve idari tahkikata konu olacak nitelikteki şikayetler hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Madde 9: İtiraz.

Açıklama: Şikâyette bulunan ve şikâyet edilen memur, karara karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere bir üst mercie itiraz edebilir.

Hüküm: Şikayette bulunan ve şikayet edilen memurlar yetkili amirlerce verilen kararlara karşı bir defaya mahsus olmak üzere kararın kendilerine tebliğini izleyen 10 gün içinde bir üst mercie itiraz edebilirler.

İtirazların yapılmasında ve incelenip karara bağlanmasında şikayetler hakkında bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar geçerlidir.

Sınav uyarısı: İtiraz hakkı yalnızca şikâyet edene değil, şikâyet edilene de tanınmıştır.

Madde 10: Şikayet Edenin Sorumluluğu.

Açıklama: Şikâyet hakkını kullanan memura bu nedenle ceza verilemez. Ancak usule aykırı kullanma veya bu sırada suç işleme hâlinde sorumluluk saklıdır.

Hüküm: Şikayet haklarını kullanan Devlet Memurlarına şikayetlerinden dolayı bir ceza verilemez.

Ancak, şikayet haklarını bu Yönetmelikte tespit edilen usul ve esaslara aykırı surette kullananların veya her ne surette olursa olsun bu haklarını kullanırken bir suç işleyenlerin sorumlulukları saklıdır.

Üçüncü kısım: Müracaat ve İhbar⟦fn:1⟧.

Madde 11: Müracaat Hakkı ve İhbar Yükümlülüğü.

Açıklama: Memurlar kurumlarıyla ilgili resmî ve şahsi işleri için müracaat hakkına sahiptir. Ayrıca görevleri sırasında haberdar oldukları suç teşkil eden durumları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.

Hüküm: Devlet memurları, kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat hakkına sahiptirler. Ayrıca Devlet memurları, görevleri sırasında haberdar oldukları konusu suç teşkil eden durumları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdürler.

Madde 12: Karar Mercii.

Hüküm: Müracaatlar hakkında karar verme yetkisi, kurumların çalışma usul ve esaslarını belirleyen Kanun, Tüzük ve Yönetmelikler ile müracaat konusunu çözümlemeye yetkili kılınan mercilere aittir.

Müracaatı kabul eden ancak sorunu çözümleme yetkisi bulunmayan amirler bunları silsile yolu ile birinci fıkrada belirtilen mercilere 3 gün içinde intikal ettirilir.

Toplu müracaat yasağı, şekil, yapılacak işlemler, süre, itiraz, müracaat edenin sorumluluğu konularında uygulanacak hükümler.

Madde 13: Müracaata ilişkin usul ve esaslar.

Hüküm: Bu Yönetmeliğin 5 inci, 7 nci, 8 inci, 9 uncu ve 10 uncu maddeleri ile belirlenen usul ve esaslar Devlet memurlarının yapacakları müracaatlar hakkında da geçerlidir.

Dördüncü kısım: Diğer Hükümler.

Madde 14: Amirlerin sorumlulukları.

Açıklama: Görevlerini zamanında ve eksiksiz yapmayan amirlere 657 sayılı Kanunun 125. maddesi disiplin cezalarından biri verilir. İhbar yükümlülüğünü yerine getiren memurlar hakkında bu nedenle olumsuz bir işlem yapılamaz.

Hüküm: Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılmış bulunan şikayet ve müracaatlar hakkında Yönetmelikte öngörülen görevlerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmeyen amirlere durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 125 nci maddesinde sayılan disiplin cezalarından birisi verilir.

İhbar yükümlülüğünü yerine getiren Devlet memurlarına ihbarlarından dolayı bir ceza verilemez, doğrudan veya dolaylı olarak hizmet koşulları kısmen de olsa ağırlaştırılamaz ve değiştirilemez.

Madde 15: Diğer kamu görevlilerinin durumu.

Hüküm: Bu Yönetmelik hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında sayılan kurumlarda çalışan sözleşmeli ve geçici personel; aynı Kanunun ek geçici 12,13 ve 14 ncü maddeleri kapsamına giren personel; ek geçici 9 ncu maddede sayılan kurumlarda çalışan memurlar ile sözleşmeli ve geçici personel hakkında da uygulanır.

Birinci fıkra kapsamına giren ve memur olmayan personelin bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara aykırı şikayet ve müracaatları hakkında tabi oldukları mevzuat hükümleri uyarınca işlem yapılır.

Tekrar: sınavda dikkat edilecek noktalar.

Şikâyet söz veya yazı ile, en yakın amirden başlanarak silsile yoluyla ve şikâyet edilen amir atlanarak yapılır.

Karar yetkisi şikâyet edilenin ilk disiplin amirine aittir.

Yetkisiz amir şikâyeti görüşünü ekleyerek 3 gün içinde yetkili amire iletir.

İnceleme ve tebliğ dahil tüm işlemler, dilekçenin karar merciine ulaşmasından itibaren 30 gün içinde tamamlanır.

Karara karşı şikâyet eden de şikâyet edilen de tebliğden itibaren 10 gün içinde, bir defaya mahsus, bir üst mercie itiraz edebilir.

Memur, görevi sırasında öğrendiği suç teşkil eden durumları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür; bu nedenle hakkında olumsuz işlem yapılamaz.

Özetin sonu. Şimdi soru bankasıyla kendini dene.