Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği. Ayrıntılı sesli özet. Bu özette 17 madde anlatılmaktadır.

Genel bakış.

Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği, devlet yükseköğretim kurumlarında doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanma usullerini düzenler. Doçentlik Yönetmeliği unvanı verir; bu Yönetmelik o unvanla kadroya nasıl atanılacağını düzenler.

Üç kadronun sürecini yan yana ezberlemek en verimli yöntemdir: kimin atadığı, kaç kişilik jüri, jürinin kaçı dışarıdan, kaç nüsha başvuru, rapor süresi. Ortak kural: tüm ilanlar Resmî Gazete'de ve kurumun internet sayfasında yapılır ve başvuru süresi on beş günden az olamaz.

Madde madde anlatım.

Bu bölümde geçici maddeler dışındaki bütün maddeler sırasıyla anlatılır. Her maddede önce varsa kısa açıklama, ardından maddenin hükmü, son olarak da sınav uyarısı gelir.

Birinci bölüm: Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Genel Şartlar.

Madde 1: Amaç ve kapsam.

Hüküm: Bu Yönetmeliğin amacı doktor öğretim üyeliği, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemlerini düzenlemektir.

Madde 2: Dayanak.

Hüküm: Bu Yönetmelik; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 65 inci maddesinin (a) fıkrasının dördüncü bendi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3: Genel şartlar.

Açıklama: Tüm öğretim üyesi kadroları için genel şartlar: 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartlar ve kurumun YÖK onaylı ek koşulları. İlanda adayın tez adının bir kısmı veya tamamı yazılamaz; yalnızca belirli bir adayı tanımlayan özel şart konulamaz.

Hüküm: Bu Yönetmelik hükümlerine göre doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanabilmek için;.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartlara sahip olmak.

Yükseköğretim kurumlarının, 2547 sayılı Kanunun 23 üncü, 24 üncü ve 26 ncı maddeleri uyarınca belirlenerek Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış öğretim üyeliğine yükseltilme ve atanmayla ilgili ek koşullar varsa, bu koşulları sağlamış olmak.

gerekir.

2547 sayılı Kanunun yabancı uyruklu öğretim elemanları ile ilgili hükümleri saklıdır.

İlana başvuru koşulu olarak adayların lisansüstü tez veya uzmanlık tezi adlarının bir kısmı veya tamamı yazılamayacağı gibi ilanda sadece belirli bir adayı tanımlayan özel şartlara da yer verilemez.

Sınav uyarısı: Kurumlar ek koşul koyabilir; ancak bu koşulların YÖK tarafından onaylanmış olması gerekir.

İkinci bölüm: Doktor Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma.

Madde 4: Atanma şartı.

Hüküm: Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir.

Madde 5: İlan.

Açıklama: Doktor öğretim üyesi kadroları Resmî Gazete'de ve kurumun internet sayfasında rektörlükçe ilan edilir; başvuru süresi on beş günden az olamaz.

Hüküm: Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.

Madde 6: Başvuru ve atanma süreci.

Açıklama: Adaylar dosyalarını dört nüsha olarak dekanlık veya müdürlüğe teslim eder. Dekan veya müdür, en az biri başka üniversiteden olmak üzere alanla ilgili üç profesör veya doçent kadrosundaki doçenti son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde belirler; birimin bölüm başkanı bu kadrodaysa üçten biri olması zorunludur.

Hüküm: Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.

Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.

Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.

Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür.

Madde 7: Atama.

Açıklama: Doktor öğretim üyeleri, yönetim kurulunun görüşü alınarak dekan veya müdürün önerisiyle rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süreyle atanır. Süre sonunda görev kendiliğinden sona erer; yönetim kurulunun uygun görüşüyle yeniden atanabilir.

Hüküm: Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır.

Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yeniden atanabilir.

Doktor öğretim üyelerinin ne kadar süre ile atandığı kendilerine tebliğ edilir.

Sınav uyarısı: Doktor öğretim üyeliği süreli bir kadrodur; süre dolunca ayrıca işlem yapılmasına gerek kalmadan görev sona erer.

Üçüncü bölüm: Doçent Kadrolarına Atanma.

Madde 8: Atanma şartı.

Açıklama: Doçent kadrosuna atanmak için doçentlik unvanını almış olmak ya da yurt dışında alınan unvanın ÜAK'ça geçerli sayılması gerekir. Kurumun ek koşulları arasında sözlü sınav varsa, ÜAK'ın oluşturduğu jürinin sınavında başarılı olmak gerekir; ancak unvanı sözlü sınavla kazananlara bu ek şart getirilemez.

Hüküm: Doçent kadrolarına atanabilmek için, 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçentlik unvanını almış bulunmak veya yurt dışında alınan doçentlik unvanının, 2547 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurul tarafından Türkiye’de geçerli sayılmış olması gereklidir.

Yükseköğretim kurumlarının 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçent kadrolarına atama için belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jüriler tarafından yapılacak bu sınavda başarılı olmak gereklidir. Ancak sözlü sınav sonucunda doçentlik unvanını kazananlar için ek koşul olarak sözlü sınavdan başarılı olma şartı getirilemez.

Madde 9: İlan ve başvuru.

Açıklama: Doçent kadroları Resmî Gazete'de ve kurumun sayfasında rektörlükçe ilan edilir, süre on beş günden az olamaz. Dosyalar dört nüsha olarak rektörlüğe teslim edilir.

Hüküm: Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doçent kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlükçe ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.

Adaylar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan bir dosyayı dört nüsha olarak, ilanda belirtilen süre içerisinde rektörlüğe teslim eder.

Madde 10: Sözlü sınav.

Açıklama: Sözlü sınav şartı varsa jüri, rektörün talebiyle ÜAK tarafından beş asıl iki yedek (mümkün değilse üç asıl bir yedek) profesörden oluşturulur.

Hüküm: Doçent kadrolarına atama ek koşulları arasında sözlü sınav şartı bulunan yükseköğretim kurumlarının doçent kadrolarına başvurmak isteyen adaylar için ayrıca sözlü sınav yapılır.

Adayın başvurduğu bilim veya sanat alanına göre beş asıl iki yedek üyeden oluşan sözlü sınav jürisi, rektörün talebi üzerine Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Adayın başvurduğu bilim veya sanat alanında yeterli öğretim üyesi yoksa jüri, en yakın bilim alanından tamamlanır, buna rağmen beş asıl iki yedek üyenin tamamlanmasının mümkün olmaması durumunda jüri üç asıl ve bir yedek üye ile tamamlanır. Sözlü sınav jürisinde görev alabilmek için öğretim üyesinin devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında 2547 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükümlerine göre profesör olarak atanmış olması şarttır. Sözlü sınav jürilerinde görev alabilecek profesör unvanlı öğretim üyelerinin listesi, Yükseköğretim Kurulu personel veri tabanındaki bilgiler esas alınarak Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Sözlü sınav jürisindeki asıl ve yedek üyelikler, bu listede ilgili bilim alanlarında yer alan öğretim üyeleri arasından objektif ölçütlere göre belirlenir.

Sözlü sınav jüri üyelerinden profesörlük süresine göre en kıdemli olanı, onun kabul etmemesi halinde ise jürinin kendi aralarından seçecekleri bir üye sözlü sınav jürisine başkanlık eder.

Sözlü sınav sürecini rektör yürütür ve sonuçlandırır. Rektör, sınav için gerekli fiziki ve teknik imkanlarıhazırlamakla yükümlüdür.

İlan edilen doçentlik kadrosuna birden fazla adayın başvurması halinde her bir aday için ayrı ayrı sözlü sınav yapılır.

Sözlü sınav öğretim üyelerine açık olarak yapılır. Sözlü sınavın yapılacağı yer, tarih ve saati üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında ilan edilir. Jüri başkanı, sözlü sınavın denetlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

Jüri, sözlü sınav için üye tamsayısı ile toplanır. Adaylar ilanda belirtilen yer, tarih ve saatte sözlü sınava alınırlar.

Sözlü sınav sonunda yapılacak kapalı oturumda jüri adayın başarılı olup olmadığına üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verir. Bu karar, düzenlenen tutanakla imza altına alınır ve başkan tarafından jüri üyeleri önünde adaya sözlü olarak bildirilir. Adayın başarısız bulunması halinde jüri üyeleri sözlü sınav tutanağına eklemek üzere gerekçeli karar hazırlar.

Sözlü sınav tutanağı, jüri başkanı tarafından sınavın yapıldığı üniversite rektörüne veya rektörün sınav için görevlendirdiği dekan veya müdüre imza karşılığında teslim edilir.

Madde 11: Atama süreci.

Açıklama: Rektör, biri başka üniversiteden olmak üzere üç profesör belirler (son başvurudan veya sözlü sınavın bitiminden itibaren on beş gün içinde). Bölüm başkanı profesörse üçten biri olur. Profesörler kişisel raporlarını bir ay içinde bildirir; rektör yönetim kurulunun görüşünü alarak atamayı yapar.

Hüküm: Rektör, ilan edilen doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarının incelenmesi için en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesörü, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde, sözlü sınavın yapılması halinde ise sözlü sınavların bitiş tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının profesör olması halinde, tespit edilecek üç profesörden birinin bölüm başkanı olması zorunludur.

Rektör, aday veya adayların özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyaları bu profesörlere göndererek kişisel raporlarını bir ay içinde bildirmelerini ister. Bu profesörler aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı tercih ve görüşlerini rektöre bildirir.

Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesörlere dosyalar incelenmesi için gönderilir.

Rektör dosya inceleme sonuçlarına dayanarak, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama hakkındaki kararını verir.

Dördüncü bölüm: Profesör Kadrolarına Atanma.

Madde 12: Atanma şartı.

Açıklama: Profesör kadrosu için doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl ilan edilen kadronun bilim alanında çalışmış olmak, kendi alanında uluslararası düzeyde orijinal eserler vermiş olmak ve uygulama alanı olan dallarda uygulamaya yönelik çalışma yapmış olmak gerekir. Yurt dışından alınıp geçerli sayılan doçentlikte süre, unvanın yabancı ülkede alındığı tarihten başlar.

Hüküm: Profesör kadrolarına atanabilmek için doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak, kendi bilim alanında uluslararası düzeyde orijinal eserler vermiş olmak ve uygulama alanı bulunan dallarda uygulamaya yönelik çalışmalarda bulunması gereklidir.

2547 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereğince doçentlik sınavını başarmış sayılarak yabancı ülkelerde aldığı unvanı Türkiye’de geçerli kabul edilen adayların doçentlikteki hizmet süreleri doçentlik unvanını yabancı ülkede aldıkları tarihten başlar.

Madde 13: İlan.

Hüküm: Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan profesör kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvurma tarihi belirtilir.

Madde 14: Başvuru.

Açıklama: Profesör adayları dosyalarını dilekçeyle birlikte altı nüsha olarak rektörlüğe teslim eder ve yayınlarından birini başlıca araştırma eseri olarak gösterir.

Hüküm: Profesör adayları; özgeçmişlerini, bilimsel yayınlarını kongre ve konferans tebliğleri ile bunlara yapılan atıfları, sanat eserlerini, icralarını ve bunlara ilişkin dokümanı, eğitim-öğretim faaliyetlerini, yönetimlerinde devam eden ve biten doktora, sanatta yeterlik veya yüksek lisans çalışmalarını, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne katkılarını kapsayan bir dosyayla birlikte bir dilekçeyi rektörlüğe altı nüsha olarak teslim eder. Adaylar, bu başvurularında yayınlarından birini başlıca araştırma eseri olarak gösterir.

Madde 15: Atama süreci.

Açıklama: Üniversite yönetim kurulu, en az üçü başka üniversiteden olmak üzere alanla ilgili en az beş profesörü son başvurudan itibaren bir ay içinde seçer. Profesörler belgelerin verildiği tarihten itibaren iki ay içinde her aday için ayrı rapor hazırlar; birden fazla aday varsa tercihlerini bildirir. Atamayı rektör yapar.

Hüküm: Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel veya sanatsal niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca, en az üçü başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim veya sanat alanı ile ilgili en az beş profesör, ilana son başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde seçilir. Bu profesörler belgelerin kendilerine verildiği tarihi izleyen iki ay içinde her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor hazırlar ve kadroya atanmak üzere müracaat eden birden fazla aday varsa tercihlerini bildirir. Bu raporlarda adayların bilimsel veya sanatsal nitelikleri ve çalışmaları değerlendirilir, yöneticilik, yapıcılık ve geliştiricilik özellikleri ile bilim ve sanat adamı yetiştirme konusundaki çabaları ayrıntılı olarak belirtilir.

Dosya inceleme raporlarının iki ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesörlere dosyalar incelenmesi için gönderilir.

Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun dosya inceleme raporlarını göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör tarafından atama yapılır.

Sınav uyarısı: Profesörlükte jüriyi rektör değil üniversite yönetim kurulu seçer; doçentlikte ise rektör belirler.

Beşinci bölüm: Çeşitli ve Son Hükümler.

Madde 16: Unvanların yükseköğretim kurumları dışında kullanımı.

Açıklama: Profesör, doçent veya doktor öğretim üyesi unvanını kazananlar, her unvan döneminde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkça bu unvanı yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında kullanamaz.

Hüküm: Profesörlük, doçentlik veya doktor öğretim üyesi unvanlarını kazananlar, her unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.

Madde 17: Jürilerde yabancı uyruklu profesörler ile yurt dışındaki Türk profesörlerin görevlendirilmesi.

Açıklama: Jürilerde Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında çalışan yabancı uyruklu profesörler ile YÖK'ün tanıdığı yurt dışı kurumlarda çalışan T.C. vatandaşı ve yabancı profesörler görevlendirilebilir.

Hüküm: Doktor öğretim üyesi, doçent ve profesörlüğe yükseltilme ile atanma esnasında oluşturulan jürilere yurt içinde yükseköğretim kurumlarında görev yapmakta olan yabancı uyruklu profesörler ile Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında görev yapmakta olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve yabancı ülke vatandaşı profesörler görevlendirilebilir.

Tekrar: sınavda dikkat edilecek noktalar.

Doktor öğretim üyesi: dekan veya müdür, biri başka üniversiteden üç profesör veya doçent belirler; başvuru dört nüsha; rektör en az bir en çok dört yıl için atar.

Doçent: rektör, biri başka üniversiteden üç profesör belirler; başvuru dört nüsha; profesörler kişisel raporlarını bir ay içinde bildirir.

Profesör: üniversite yönetim kurulu, en az üçü başka üniversiteden en az beş profesör seçer (son başvurudan itibaren bir ay içinde); başvuru altı nüsha; raporlar iki ay içinde.

Profesörlüğe başvuru için doçentlikten sonra en az beş yıl ilgili bilim alanında çalışmış olmak gerekir.

İlanlarda süre on beş günden az olamaz; ilanda tez adı yazılamaz, belirli bir adayı tanımlayan özel şart konulamaz.

Unvan sahipleri, her unvan döneminde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmazlarsa unvanı kurum dışında kullanamaz.

Özetin sonu. Şimdi soru bankasıyla kendini dene.