Kılık ve Kıyafet Yönetmeliği. Ayrıntılı sesli özet. Bu özette 20 madde anlatılmaktadır.

Genel bakış.

Kılık ve Kıyafet Yönetmeliği, kamu personelinin Atatürk devrim ve ilkelerine uygun, uygar, aşırılığa kaçmayan, sade bir kılık ve kıyafette olmasını ve kurumlarda birlik ve bütünlük sağlanmasını amaçlar. Dayanağı 657 sayılı Kanundur.

Kapsamı geniştir: memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler de Yönetmeliğe tabidir. Emniyet, hâkim-savcı ve silahlı kuvvetler mensupları ise kendi özel yönetmeliklerine tabidir. Ana ilke sadelik, temizlik ve hizmete uygunluktur.

Madde madde anlatım.

Bu bölümde geçici maddeler dışındaki bütün maddeler sırasıyla anlatılır. Her maddede önce varsa kısa açıklama, ardından maddenin hükmü, son olarak da sınav uyarısı gelir.

Madde 1: Amaç - Kapsam ve Deyimler.

Hüküm: Bu Yönetmelik, kamu personelinin Atatürk devrim ve ilkelerine uygun, uygar, aşırılığa kaçmayacak şekilde sade bir kılık ve kıyafette olmalarını, kılık ve kıyafette birlik ve bütünlük içinde bulunmalarını sağlamayı amaçlamaktadır.

Madde 2.

Açıklama: Genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar, KİT'ler ve bunların iştirak ve müesseselerinde çalışan her sınıf ve derecedeki memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler kapsamdadır.

Hüküm: Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirakleri ve müesseselerinde çalışan her sınıf ve derecedeki memurlar, sözleşmeli ve geçici görevle çalışan personel ile işçilerin kılık ve kıyafetlerinin düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar.

Sınav uyarısı: “İşçiler Yönetmelik kapsamı dışındadır” ifadesi yanlıştır.

Madde 3.

Hüküm: Bu Yönetmelikte geçen;.

a. "Kurum ve Kuruluş" deyimi, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirak ve müesseseseleri.

b. "Memur" deyimi, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen sınıflarda (yardımcı hizmetler sınıfı dahil) çalışanları.

c. "Sözleşmeli Personel" deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası, 5434 sayılı Kanuna 1101 sayılı Kanunla eklenen Ek 5 inci maddenin son fıkrası ve özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak 2 nci madde kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışanlarla 6 Kasım 1980 gün ve 2333 sayılı Kanuna göre çalışanları.

d. "Geçici Görevli" deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (C) fıkrasına göre çalışanlarla kadrosunun bağlı bulunduğu kurum ve kuruluş dışında başka bir kurum ve kuruluşta çalışanları.

e. "İşçi" deyimi, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (D) fıkrasına giren ve bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda çalışanları.

ifade eder.

Madde 4: Ana İlkeler.

Açıklama: Tüm personelin giyiminde esas üç ilke: sadelik, temizlik ve hizmete uygunluk.

Hüküm: Kurum ve kuruluşlarda görevli memur, sözleşmeli personel, geçici personel ile hizmetliler ve işçilerin giyimlerinde sadelik, temizlik ve hizmete uygunluk esastır.

Madde 5.

Açıklama: Madde, kadın ve erkek personelin uyacağı kuralları sayar: kadınlarda kolsuz ve çok açık yakalı giysi, kot ve streç pantolon, dizden yukarı ve yırtmaçlı etek, terlik tipi ayakkabı yasağı; erkeklerde temiz, ütülü, sade elbise, kapalı ve boyalı ayakkabı, sakal ve bıyık düzeni, kravat kuralı ve bina içinde başın açık bulundurulması. Bu maddenin bazı ifadeleri Danıştay kararları ve sonraki değişikliklerle uygulanmaz hâle gelmiştir; metindeki parantez içi değişiklik notlarına dikkat edin.

Hüküm: 2 nci maddede sözü edilen personelin kılık ve kıyafette uyacakları hususlar: a. Kadınlar;.

Kolsuz ve çok açık yakalı gömlek, bluz veya elbise ile strech, kot ve benzeri pantolonlar giyilmez. Etek boyu dizden yukarı ve yırtmaçlı olamaz. Terlik tipi (sandalet) ayakkabı giyilmez.

b. Erkekler;.

Elbiseler temiz, düzgün, ütülü ve sade; ayakkabılar kapalı, temiz ve boyalı giyilir. Sandalet veya atkılı ayakkabı giyilmez. Bina içinde ve görev mahallinde baş daima açık bulundurulur. (Danıştay İkinci Dairesinin 18 Kasım 2020 tarihli ve E.:2017 sayılı Kanunun 665. maddesi; K.:2020 sayılı Kanunun 3432. maddesi sayılı kararı ile iptal ibare: Kulak ortasından aşağıda favori bırakılmaz. Saçlar, kulağı kapatmayacak biçimde ve normal duruşta enseden gömlek yakasını aşmayacak şekilde uzatılabilir), temiz bakımlı ve taranmış olur. (Danıştay Onikinci Dairesinin 20 Nisan 2022 tarihli ve E.:2021 sayılı Kanunun 7000. maddesi; K.:2022 sayılı Kanunun 2247. maddesi sayılı kararı ile iptal ibare; Hergün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz.) Bıyık tabii olarak bırakılır, uzunluğu üst dudak boyunu geçemez. Üstten alınmaz, yanlar üst dudak hizasında olur, alt uçları dudak hizasından kesilir. Kravat takılır, kravatı örtecek şekilde balıkçı yaka veya benzeri süveterler giyilmez. Hizmet gereğine uygun olarak verilmişse tek tip elbise giyilir.

Bina içinde gömleksiz, kravatsız ve çorapsız dolaşılmaz.

c. Ancak bazı hizmetler için özel iş kıyafetleri varsa görev sırasında kurum amirinin izni ile bu kıyafet kullanılır.

Sınav uyarısı: Başörtüsüne ilişkin eski yasak 2013 değişikliğiyle kaldırılmıştır; soru güncel metne göre sorulur.

Madde 6: Çeşitli Hükümler.

Açıklama: Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları, hâkimler, savcılar ile TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli kendi kurumlarının özel yönetmeliklerine tabidir.

Hüküm: Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanlar, hâkimler, savcılar, Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan subay, sözleşmeli subay, yedek subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş, uzman jandarma, sözleşmeli erbaş ve er ile erbaş ve erler ilgili kurum ve kuruluşun özel yönetmeliklerinde belirtilen usul ve esaslara tabidirler.

Madde 7.

Açıklama: Sağlık, şantiye, arazi, atölye, maden gibi yerlerde çalışanların giyim eşyasının tipi, modeli ve rengini ilgili kurum belirler; Yönetmeliğin diğer esaslarına uyulması yine zorunludur.

Hüküm: Sağlık, şantiye, arazi, atölye, maden ve benzeri yerlerde çalışanların çalışılan işin ve yerin özelliğine göre giyim eşyasının tipi, modeli ve rengi ilgili kurumca tespit edilir.

Ancak, bu Yönetmelikte belirtilen diğer esaslara uyulması zorunludur.

Madde 8.

Açıklama: Sağlık özrü olan ve bunu resmî doktor raporu ile belgeleyen personelin giyiminde özrün ve mevsim şartlarının gerektirdiği değişiklikler yapılabilir.

Hüküm: Sağlık özürü bulunan ve bunu resmi doktor raporu ile belgelendiren personelin giyimlerinde bu özürlerin ve mevsim şartlarının gerektirdiği değişiklikler yapılabilir.

Madde 9.

Açıklama: Personel yalnızca görev yaptığı yerin ve mezun olduğu okulların rozetleri ile Hükümetçe özel günler için çıkarılan rozetleri takabilir; bunların dışında rozet, işaret, nişan takamaz.

Hüküm: Personel, görev yaptığı yerin ve mezun olduğu okulların rozetleri ile Hükümetçe özel günler için çıkarılan rozetler (Atatürk'ün doğumunun 100. Yılı gibi) dışında rozet, işaret, nişan v.b. şeyler takamaz.

Madde 10.

Hüküm: Her türlü resmi belgelere yapıştırılacak fotoğrafların, bu Yönetmelik hükümlerine uygun kılık-kıyafetlerle çekilmiş olması zorunludur.

Madde 11.

Hüküm: Yaz döneminde personelin kılık, kıyafeti 15 Mayıs - 15 Eylül tarihleri arasında uygulanır.

Yaz kıyafetleriyle ilgili hususlar bakanlık merkez teşkilatında ilgili Bakanlarca; illerde, yapılan hizmetin mahiyeti ve çalışılan yerin iklim ve coğrafik özellikleri gözönünde tutularak Valilerce tespit edilir.

Madde 12.

Hüküm: Merkezde ve taşrada protokole dahil olan bayan ve erkek kamu görevlileri resmi kutlama törenlerine koyu renk takım elbise ile katılırlar.

Madde 13.

Hüküm: Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu hükümlerine göre düzenlenen Toplu İş Sözleşmelerine bu Yönetmeliğe aykırı hükümler konulamaz.

Toplu İş Sözleşmeleri halen yürürlükte olan kuruluşlar için (Sözleşmenin yenilenmesine kadar) bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Madde 14.

Hüküm: 7 Haziran 1963 tarihli ve 6/1835 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Türk Silahlı Kuvvetleri Kıyafet Kararının Kara Kuvvetleri Sekizinci Bölüm 1 inci maddesi, Deniz Kuvvetleri Dördüncü Kısım 1 inci maddesi, Hava Kuvvetleri Dördüncü Kısım 1 inci maddesi hükümleri saklıdır.

Madde 15.

Hüküm: Diyanet İşleri Başkanlığında bilfiil din işleriyle ilgili personelin giyim ve kuşamına ilişkin hususlar 17 nci maddede belirtilen mevzuata aykırı olmamak koşulu ile Başkanlıkça tespit ve bağlı olduğu Bakanlıkça onaylanacak esaslar çerçevesinde yürütülür.

Madde 16: Cezai Hükümler.

Açıklama: Yönetmeliğe aykırı davrananlara 657 sayılı Kanunun disiplin hükümleri uygulanır. İş Kanununa tabi işçilere de aynı derecedeki cezai hükümler uygulanır.

Hüküm: Bu Yönetmeliğe aykırı hareket edenlere 657 sayılı Devlet memurları Kanununun disiplin cezalarına ilişkin hükümleri uygulanır.

İş Kanununa tabi işçilere de aynı derecedeki cezai hükümler uygulanır.

Madde 17.

Hüküm: Bu yönetmelik; 2413 sayılı "Bilumum Devlet Memurlarının Kıyafetleri İle İlgili Kararname"; 2596 sayılı "Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun"un 6 ncı maddesi ve bu maddeye göre çıkarılan 1958 sayılı "Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanunun" tatbik suretini gösterir "Nizamname" hükümleri uyarınca düzenlenmiştir.

Madde 18.

Hüküm: 27 Ocak 1982 tarihli ve 8/4219 sayılı Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 19.

Hüküm: Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 20.

Hüküm: Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Tekrar: sınavda dikkat edilecek noktalar.

Ana ilke: sadelik, temizlik, hizmete uygunluk.

Kapsamda memurların yanı sıra sözleşmeli, geçici personel ve işçiler de vardır.

Emniyet Hizmetleri Sınıfı, hâkimler, savcılar, TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik mensupları kendi özel yönetmeliklerine tabidir.

Sağlık özrünü resmî doktor raporu ile belgeleyenlerin giyiminde gerekli değişiklik yapılabilir.

Görev yeri ve mezun olunan okul rozetleri ile Hükümetçe özel günler için çıkarılan rozetler dışında rozet, işaret, nişan takılamaz.

Resmî belgelere yapıştırılacak fotoğrafların Yönetmeliğe uygun kıyafetle çekilmesi zorunludur.

Aykırılıkta 657'nin disiplin hükümleri uygulanır; işçilere de aynı derecede cezai hükümler uygulanır.

Özetin sonu. Şimdi soru bankasıyla kendini dene.