3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. Ayrıntılı sesli özet. Bu özette 12 madde anlatılmaktadır.

Genel bakış.

3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ekli bir sayılı cetvelde gösterilen üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usul ve esaslarını ve kamu kurumlarında atama usullerini belirler. Kararnamenin adı ve bazı hükümleri 19 Şubat 2026 tarihli 194 sayılı CBK ile değiştirilmiştir; sorular güncel metinden gelir, eski şartlara dayanan seçeneklere dikkat edin.

Mantık şudur: Anayasanın 104. maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkilerin hepsine sahiptir. (I) ve iki sayılı cetvellerdeki görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, diğerlerine Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirlerce atama yapılır.

Üst kademe yöneticilerin görev süresi, atandıkları tarihteki Cumhurbaşkanının görev süresiyle sınırlıdır; Cumhurbaşkanının görevi bitince onların görevi de biter, ancak yerlerine atama yapılıncaya kadar devam ederler.

Madde madde anlatım.

Bu bölümde geçici maddeler dışındaki bütün maddeler sırasıyla anlatılır. Her maddede önce varsa kısa açıklama, ardından maddenin hükmü, son olarak da sınav uyarısı gelir.

Birinci bölüm: Amaç, Kapsam, Atama Usûl ve Esasları⟦fn:2⟧.

Madde 1: Amaç ve kapsam.

Açıklama: Amaç: ekli bir sayılı cetveldeki üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usul ve esasları ile kamu kurumlarında atama usullerini belirlemek. Kapsam: cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar ve bağlı-ilgili-ilişkili kuruluşlar. KİT'ler ile cetvellerde yer verilenler hariç kamu işletmeleri kapsam dışıdır.

Hüküm: Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı ekli bir sayılı cetvelde gösterilen üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usûl ve esaslar ile kamu kurum ve kuruluşlarında atama usûllerini belirlemektir.

Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile ekli cetvellerde kadro, pozisyon ve görevlerine yer verilenler hariç kamu işletmeleri bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında yer almaz.

Not: Bu cümle 19 Şubat 2026 tarihli 194 sayılı CBK ile eklenmiştir.

Madde 2: Atama usulü.

Açıklama: Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait tüm yetkileri haizdir. (I) ve iki sayılı cetvellerdeki görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Cetvellerde sayılmayan görevlere ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amir atama yapar; Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkiyi alt kademedeki yöneticilere devredebilir. bir sayılı cetveldeki görev boşalırsa rektörler için YÖK Başkanı, diğerleri için Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan görevlendirme yapar ve bunu aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirir.

Hüküm: Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve iki sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.

Atama usûlü ve atamaya yetkili makamı bu madde ile belirlenen iki sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevler hakkında bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin diğer hükümleri uygulanmaz.

Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli bir sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir.

Sınav uyarısı: Boşalan rektörlük için görevlendirmeyi Millî Eğitim Bakanı değil YÖK Başkanı yapar.

Madde 3: Atama şartları.

Açıklama: bir sayılı cetveldeki görevlere atanacaklarda: (a) 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartlar, (b) en az dört yıllık yükseköğrenim mezuniyeti, (c) kamuda veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak uluslararası kuruluşlarda, özel sektörde ya da serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak. 657 sayılı Kanunun 59. maddesine göre yapılan istisnai atamalarda (a) bentleri dışında bu şartlar uygulanmaz. Rektörler profesörlük yapanlar arasından atanır.

Hüküm: Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli bir sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere atanacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartları taşımak.

En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.

Kamuda ve veya veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak.

657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesine göre yapılacak atamalarda birinci ve ikinci fıkraların (a) bentleri hariç, bu madde hükümleri uygulanmaz.

Rektörler, profesörlük yapanlar arasından atanır.

Sınav uyarısı: Rektörlük için “en az üç yıl profesörlük” şartı 17 sayılı CBK ile kaldırılmıştır. Ayrıca bazı fıkralar 2025 ve 2026'da mülga edilmiştir; metindeki “Mülga” notlarına bakın.

Madde 4: Görev süresi.

Açıklama: bir sayılı cetveldekilerin görev süresi, atandıkları tarihte görevdeki Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez; Cumhurbaşkanının görevi sona erince onlarınki de sona erer ama yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler. Yeniden atanabilirler ve süreleri dolmadan da Cumhurbaşkanınca görevden alınabilirler.

Hüküm: Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli bir sayılı cetvelde yer alanların görev süresi, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Cumhurbaşkanının görevi sona erdiğinde, bunların görevi de sona erer. Ancak bunlar, yerlerine atama yapılıncaya kadar görevlerine devam eder. Görev süreleri sona erenler, yeniden atanabilir. Bunlar, görev süreleri sona ermeden de Cumhurbaşkanınca görevden alınabilir.

Madde 5: Sözleşme.

Açıklama: Üst kademe yöneticiler atandıkları görevde sözleşmeli olarak da çalıştırılabilir. Sözleşmeyi idare adına imzalayacakları Cumhurbaşkanı belirler. Sözleşme süresi görev süresiyle sınırlıdır; görevi sona eren veya görevden alınanın sözleşmesi feshedilmiş sayılır.

Hüküm: Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli bir sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere atananlar, atandıkları kadro, pozisyon ve görevlerde sözleşmeli olarak da çalıştırılabilir.

Birinci fıkrada belirtilenlerin hizmet sözleşmelerini, idare adına imzalayacaklar Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Sözleşme süresi, üst kademe kamu yöneticisinin görev süresi ile sınırlıdır.

Görev süresi sona eren veya görevden alınan üst kademe kamu yöneticisinin görevi ile ilişiği kesilir ve sözleşmesi feshedilmiş sayılır.

Madde 6: Görevleri sona erenler ve görevden alınanlar.

Açıklama: Kamu görevlileri arasından atanıp görev süresi biten veya en az bir yıl görev yaptıktan sonra görevden alınanlar, emekliliğe hak kazanmış olarak yaş haddini beklemeden emekli olurlarsa ikramiyeleri; yaş haddine en fazla üç yıl kalanlara yüzde otuz, üç ile altı yıl arasında kalanlara yüzde kırk, altı yıldan fazla kalanlara yüzde elli fazlasıyla ödenir. Bu tutar Cumhurbaşkanınca bir katına kadar artırılabilir.

Hüküm: Üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine kamu görevlileri arasından atananlardan görev süresi sona eren veya en az bir yıl görev yaptıktan sonra görevden alınanlardan, görev sürelerinin sona erdiği veya görevden alındıkları tarih itibarıyla emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanmış olmaları şartıyla, yaş haddini beklemeksizin emekli olmaları durumunda emeklilik ikramiyeleri;.

Yaş haddinden emekliliğine en fazla üç yıl kalmış olanlara yüzde otuz.

Yaş haddinden emekliliğine üç yıldan çok, altı yıldan az (altı yıl dâhil) kalmış olanlara yüzde kırk.

Yaş haddinden emekliliğine altı yıldan fazla kalmış olanlara yüzde elli fazlasıyla ödenir, bu tutar Cumhurbaşkanı tarafından bir katına kadar arttırılabilir.

Madde 7: Süreli Görevler.

Açıklama: üç sayılı cetveldeki görevler süreli görevlerdir; 4. maddedeki Cumhurbaşkanının görev süresine bağlılık kuralı bunlara uygulanmaz, süreleri cetvelde gösterilir.

Hüküm: 4 üncü madde hükümleri bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli üç sayılı cetvelde yer alanlar hakkında uygulanmaz. Bunların görev süreleri ekli üç sayılı cetvelde gösterilmiştir.

İkinci bölüm: Türk Silahlı Kuvvetleri Personeli.

Madde 8: Terfi zamanı.

Hüküm: Muvazzaf subayların terfileri her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü yapılır. Bu tarih Cumhurbaşkanı tarafından farklı bir tarih olarak belirlenebilir.

Madde 9: Subaylığa nasıp, terfi ve atama.

Hüküm: Asteğmen-albay rütbeleri arasında rütbe terfileri, bakan tarafından yapılır. Albaylıktan tuğgeneral veya tuğamiral rütbelerine terfiler ile general ve amirallikte bir üst rütbeye terfiler ve atamalar Cumhurbaşkanınca yapılır.

Kuvvet Komutanlarının görev süresi iki yıldır. Bu süre, birer yıllık sürelerle yaş haddine kadar uzatılabilir. Görevdeki kalış sürelerinin tespitinde, atanmış bulundukları yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır.

Genelkurmay Başkanı, orgeneral-oramiraller arasından atanır. Genelkurmay Başkanının görev süresi 4 yıldır. Bu süre, birer yıllık sürelerle Cumhurbaşkanınca yaş haddine kadar uzatılabilir. Görevdeki kalış süresinin tespitinde, atanmış bulunduğu yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır.

Üçüncü bölüm: İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personeli.

Madde 10: Terfi zamanı.

Hüküm: Muvazzaf subayların terfileri her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü yapılır. Bu tarih Cumhurbaşkanı tarafından farklı bir tarih olarak belirlenebilir.

Madde 11: Subaylığa nasıp, terfi ve atama.

Hüküm: Jandarma Genel Komutanı generaller arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Sahil Güvenlik Komutanı amiraller arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Astsubaylığa ve subaylığa terfiler bakan tarafından yapılır. Albaylıktan tuğgeneral veya tuğamiral rütbelerine terfiler ile general ve amirallikte bir üst rütbeye terfiler ve atamalar Cumhurbaşkanının onayı ile yapılır.

Jandarma Genel Komutanı Yardımcıları, bölge jandarma komutanları ve il jandarma komutanları Cumhurbaşkanının onayı ile atanır.

Sahil Güvenlik komutan yardımcıları, Sahil Güvenlik bölge komutanları Cumhurbaşkanının onayı ile atanır.

Madde 13: Tereddütlerin giderilmesi.

Hüküm: Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Tekrar: sınavda dikkat edilecek noktalar.

bir sayılı cetveldeki görevlere atanma şartları: 657 sayılı Kanunun 48. maddesindeki genel şartlar, en az dört yıllık yükseköğrenim, kamuda veya sosyal güvenlik kaydıyla özel sektörde en az beş yıl çalışma.

Rektörler profesörler arasından atanır (eski “en az üç yıl profesörlük” şartı metinden çıkarılmıştır).

bir sayılı cetveldeki görev boşalırsa rektörler için YÖK Başkanı, diğerleri için ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan görevlendirme yapar; görevlendirme aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir.

Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan atama yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir.

Üst kademe yöneticiler sözleşmeli olarak da çalıştırılabilir; sözleşme süresi görev süresiyle sınırlıdır.

En az bir yıl görev yaptıktan sonra görevden alınıp yaş haddini beklemeden emekli olanlara emekli ikramiyesi yüzde 30, yüzde 40, yüzde 50 fazlasıyla ödenir.

Özetin sonu. Şimdi soru bankasıyla kendini dene.