3071 Dilekçe K.Kanun
Kanun

DİLEKÇE HAKKININ KULLANILMASINA DAİR KANUN

  • Kanun Numarası: 3071
  • Kabul Tarihi: 1/11/1984
  • Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 10/11/1984 Sayı: 18571
  • Yayımlandığı Düstur: Tertip: 5 Cilt: 24 Sayfa: 64
10madde
2dipnot
3süre / sayı
59soru bankası

Konu anlatımı

3071 sayılı Kanun, Anayasa'nın 74. maddesinde güvence altına alınan dilekçe hakkının nasıl kullanılacağını düzenler. Kısa bir kanundur (9 madde + geçici madde) ama GYS'de neredeyse her yıl soru gelir; çünkü sorular tamamen kim başvurabilir, dilekçede ne bulunmalı, hangi dilekçe incelenmez ve kaç günde cevap verilir sorularından üretilir.

Kanunun mantığı şudur: Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri için TBMM'ye ve yetkili makamlara yazı ile başvurabilir. Türkiye'de ikamet eden yabancılar da başvurabilir; ancak iki şartla: karşılıklılık ve dilekçenin Türkçe yazılması.

Süreler ezberlenmesi gereken tek sayısal bilgidir: idarenin cevap süresi en geç otuz gün; TBMM Dilekçe Komisyonunun inceleme süresi altmış gün; Komisyonun gönderdiği dilekçeyi kurumların cevaplama süresi otuz gün.

Sınavda öne çıkanlar

  • Başvuru yazılı yapılır; sözlü başvuru bu Kanun kapsamında değildir.
  • Yabancılar için iki şart: karşılıklılık esası + dilekçenin Türkçe yazılması (4982'de Türkçe şartı yoktur, karıştırılır).
  • Dilekçede zorunlu unsurlar: ad-soyad, imza, iş veya ikametgâh adresi. T.C. kimlik numarası Kanunda sayılmaz.
  • İncelenemeyecek dilekçeler: belli bir konu içermeyen, yargı mercilerinin görevine giren ve 4. maddedeki şartları taşımayanlar.
  • Yanlış makama verilen dilekçe reddedilmez; yetkili makama gönderilir ve dilekçe sahibine bilgi verilir.
  • Cevap gerekçeli olmalıdır; işlem sürüyorsa safahat (aşama) bildirilir, sonuç ayrıca bildirilir.

Temel kavramlar

DilekBir işin yapılması ya da bir düzenlemenin getirilmesi yönündeki istek.
ŞikâyetBir işlem ya da eylemden duyulan rahatsızlığın, düzeltilmesi isteğiyle bildirilmesi.
SafahatHenüz sonuçlanmamış bir işlemin hangi aşamada olduğu bilgisi.
KarşılıklılıkYabancının ülkesinin Türk vatandaşlarına aynı hakkı tanıması şartı.

Çalışma yöntemi

  1. Önce dinle: Konu anlatımı kutularını ve maddeleri sesli oku düğmesiyle bir kez baştan sona dinle.
  2. Sonra oku: Fosforlu işaretli süre ve sayılara, kalın yazılı en az, en geç, ancak, hariç gibi tuzak kelimelere dikkat et.
  3. Dipnotlara bak: RG değişiklik geçmişini, Not çalışma açıklamasını gösterir.
  4. Ezber modu: Süre ve sayıları gizle; her birini hatırlamaya çalışıp tıklayarak kontrol et.
  5. Kendini dene: Ana sayfada bu belgenin kartının altındaki Soru bankası kutusunu aç; doğru/yanlış, boşluk doldurma ve çoktan seçmeli soruları çöz, bilemediğin maddeyi burada yıldızla.
Sınav çalışma metni1 / 6
3071 Dilekçe K.Kanun
MADDE 1

Amaç

(Değişik: 2/1/2003-4778/23 md.)

Bu Kanunun amacı, Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma haklarının kullanılma biçimini düzenlemektir.

MADDE 2

Kapsam

(Değişik: 2/1/2003-4778/24 md.)

Bu Kanun, Türk vatandaşları ve Türkiye’de ikamet eden yabancılar tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi ile idarî makamlara yapılan dilek ve şikâyetler hakkındaki başvuruları kapsar.

MADDE 3

Dilekçe hakkı

Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler.

(Ek: 2/1/2003-4778/25 md.)Türkiye’de ikamet eden yabancılar karşılıklılık esası gözetilmek ve dilekçelerinin Türkçe yazılması1 kaydıyla bu haktan yararlanabilirler.

Konu anlatımı

Hak sahipleri iki gruptur. Türk vatandaşları için hiçbir ek şart yoktur. Türkiye'de ikamet eden yabancılar ise karşılıklılık gözetilerek ve dilekçelerini Türkçe yazmak kaydıyla bu haktan yararlanır. Hakkın konusu hem kişinin kendisiyle hem de kamu ile ilgili dilek ve şikâyetlerdir.

Sınav notu · tuzak

Soru kökünde “yabancılar hiçbir şarta bağlı olmaksızın” ya da “yabancı dilde yazılmış dilekçe ile” ifadesi varsa yanlıştır. Ayrıca hakkın yalnızca “kendileriyle ilgili” konularla sınırlı olduğu iddiası da yanlıştır.

MADDE 4

Dilekçede bulunması zorunlu şartlar

(Değişik: 2/1/2003-4778/26 md.)

Türkiye Büyük Millet Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerde, dilekçe sahibinin adı-soyadı ve imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması gerekir.

Konu anlatımı

Dilekçenin işleme konulabilmesi için üç unsur şarttır: adı-soyadı, imza ve iş veya ikametgâh adresi. Bu unsurlardan biri eksikse dilekçe 6. madde gereği incelenmez.

Sınav notu · tuzak

“Telefon numarası”, “T.C. kimlik numarası” ya da “e-posta adresi” zorunlu unsur olarak sayılmaz. Adres için “iş veya ikametgâh” denmiştir; ikisinin birlikte yazılması gerekmez.

MADDE 5

Gönderilen makamda hata

Dilekçe, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam tarafından yetkili idari makama gönderilir ve ayrıca dilekçe sahibine de bilgi verilir.

Konu anlatımı

Dilekçe yetkisiz bir idari makama verilirse bu makam dilekçeyi reddetmez; yetkili idari makama gönderir ve dilekçe sahibine bilgi verir. Bu, vatandaşın usul hatası yüzünden hak kaybına uğramaması içindir.

  1. 1Not4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununda yabancılar için Türkçe yazma şartı yoktur; orada şart, bilginin kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olması ve karşılıklılıktır.
Sınav çalışma metni2 / 6
3071 Dilekçe K.Kanun
MADDE 6

İncelenemeyecek dilekçeler

Türkiye Büyük Millet Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerden;

a) Belli bir konuyu ihtiva etmeyenler,

b) Yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olanlar,

c) 4 üncü maddede gösterilen şartlardan herhangi birini taşımayanlar,

İncelenemezler.

Konu anlatımı

İncelenemeyecek dilekçeler sınırlı sayıdadır: (a) belli bir konuyu içermeyenler, (b) yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olanlar, (c) 4. maddedeki şartlardan herhangi birini taşımayanlar.

Sınav notu · tuzak

Yargı mercilerinin görevine giren konu “incelenemez”; idare bunu başka makama göndermez. Buna karşılık yanlış idari makama verilen dilekçe 5. maddeye göre yetkili makama gönderilir. İki durum sık karıştırılır.

MADDE 7

Dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesi

(Değişik: 2/1/2003-4778/27 md.)

Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün2 içinde gerekçeli olarak cevap verilir. İşlem safahatının duyurulması halinde alınan sonuç ayrıca bildirilir.

Konu anlatımı

Başvurunun sonucu ya da işlemin safahatı hakkında dilekçe sahibine en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilir. Safahat bildirilmişse, işlem sonuçlandığında alınan sonuç ayrıca bildirilir.

Sınav notu · tuzak

Süre “on beş gün” veya “otuz iş günü” değildir; otuz gündür. 4982'deki on beş iş günü / otuz iş günü süreleriyle karıştırılmamalıdır.

MADDE 8

Türkiye Büyük Millet Meclisine yapılan başvuruların incelenmesi

(Değişik: 2/1/2003-4778/28 md.)

Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçelerin, Dilekçe Komisyonunda incelenmesi ve karara bağlanması altmış gün içinde sonuçlandırılır. İlgili kamu kurum veya kuruluşları Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonunca gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplandırır. İnceleme ve karara bağlamanın esas ve usulleri Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde gösterilir.

(Ek fıkra: 1/12/2011-6253/41 md.) Dilekçe Komisyonu, görevleri ile ilgili olarak, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile özel kuruluşlardan her türlü bilgi ve belgeyi almak, ilgilileri çağırıp bilgi almak, idari denetimin yapılmasını istemek, bilirkişi görevlendirmek ve yerinde inceleme yapmak yetkisine sahiptir. Bu yetkinin kullanılması durumunda kamu kurum ve kuruluşları ile kamu personeli, talep edilen bilgi ve belgeyi vermek, idari denetimi yapmak ve yerinde inceleme için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

  1. 2NotKarşılaştır: 4982 sayılı Kanunda bilgiye erişim 15 iş günü (zorunlu hâllerde 30 iş günü); 3071'de cevap süresi 30 gün.
Sınav çalışma metni3 / 6
3071 Dilekçe K.Kanun
MADDE 8 (devam)
Konu anlatımı

TBMM'ye gönderilen dilekçeler Dilekçe Komisyonunda incelenir ve altmış gün içinde karara bağlanır. Komisyonun gönderdiği dilekçeleri ilgili kamu kurumları otuz gün içinde cevaplar. Komisyon bilgi-belge isteme, ilgilileri çağırma, bilirkişi görevlendirme ve yerinde inceleme yetkilerine sahiptir.

Sınav notu · tuzak

Altmış gün Komisyonun karara bağlama süresidir; kurumların Komisyona cevap süresi otuz gündür. Soru bu iki süreyi yer değiştirerek sorabilir.

MADDE 9

Kaldırılan hüküm

26 Aralık 1962 tarih ve 140 sayılı Türk Vatandaşlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine Dilekçe ile Başvurmaları ve Dilekçelerin İncelenmesi ile Karara Bağlanmasının Düzenlenmesine Dair Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1

 

(3071 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.)

Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar, 140 sayılı Türk Vatandaşlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine Dilekçe ile Başvurmaları ve Dilekçelerin İncelenmesi ile Karara Bağlanmasının Düzenlenmesine Dair Kanunun Dilekçe Komisyonunun çalışma esas ve usullerine ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Yürürlük: Madde 10 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme: Madde 11 – Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ile Bakanlar Kurulu yürütür.

Sınav çalışma metni4 / 6
3071 Dilekçe K.Kanun

Süreler ve sayılar

Metindeki tüm süre, oran ve sayıların madde numarasıyla listesi. Ezber modunda tablo da gizlenir.

MaddeHüküm
MADDE 7…lara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir.…
MADDE 8Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilen dilekçelerin, Dilekçe Komisyonunda incelenmesi ve karara bağlanması altmış gün içinde sonuçlandırılır.
MADDE 8İlgili kamu kurum veya kuruluşları Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonunca gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplandırır.
Sınav çalışma metni5 / 6
3071 Dilekçe K.Kanun

3071 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Ana metne işlenemeyen hükümler ve değişiklik listeleri. Sınav için öncelikli değildir.

Değiştiren Kanun No. 3071 Sayılı Kanunun Değişen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 4778 1 11/1/2003 6253 8 18/12/2011